به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، بی‌بی حکیمه حسینی، عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی مشهد در پیش‌نشست همایش بین‌المللی «حکمرانی فرهنگ و هویت ایرانی در مکتب مجاهد شهید، امام خامنه‌ای» که در دانشکده علوم قرآنی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: در سه سطح تعریف‌شده برای غایات تمدنی بعثت در منظومه فکری امام خامنه‌ای، اهدافی همچون بازسازی هویت و بازگشت به فطرت، تأسیس تمدن حق و اصلاح مسیر تاریخ و شکل‌گیری عدالت دنبال می‌شود. بنابراین، این هدف به یک ملت محدود نمی‌شود، بلکه همه بشریت را دربرمی‌گیرد.

وی افزود: امام خمینی از جمله شخصیت‌هایی بود که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، مفهوم بعثت را از یک واقعه تاریخی مربوط به پانزده قرن پیش فراتر برد و آن را به‌عنوان جریانی مستمر و مفهومی زنده، پویا و جاری معرفی کرد؛ جریانی که نه‌تنها در جامعه اسلامی و کشور عزیزمان ایران، بلکه در سراسر جامعه جهانی اثرگذار است.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی مشهد تصریح کرد: برای فهم این مسئله، باید به مفهوم بعثت و رسالت پیامبر گرامی اسلام(ص) در بیانات امام خمینی توجه کنیم و سخنان ایشان را در مناسبت‌های مربوط به بعثت و دیگر مناسبت‌های مرتبط مورد بررسی قرار دهیم. ایشان در طول سال‌های مختلف، ابعاد گوناگونی از بعثت را تبیین و آشکار کردند که ممکن است بسیاری از آن‌ها مورد توجه و دقت کافی ما قرار نگرفته باشد. در بررسی این حوادث و تحولات، به‌ویژه در بیانات رهبر معظم انقلاب، مشاهده می‌کنیم که ایشان توحید، یعنی نخستین پیام بعثت رسول گرامی اسلام(ص)، را صرفاً یک مسئله ذهنی یا مفهومی اعتقادی که تنها در قلب انسان جای دارد، تعریف نمی‌کنند.

حسینی ادامه داد: باور به خدا و اعتقاد به او در ادیان مختلف و در میان انسان‌ها، درجات و مراتب گوناگونی دارد. ممکن است انسان‌های بسیاری به خدا باور داشته باشند، اما شکل، سطح و گستره ایمان و اعتقاد آنان متفاوت باشد. رهبر معظم انقلاب نیز تأکید می‌کنند که توحید تنها یک مسئله ذهنی نیست، بلکه مسئله‌ای اجتماعی و سیاسی و به معنای نفی هرگونه سلطه غیرالهی در جامعه است. بر این اساس، نمی‌توان توحید را به‌صورت سکولار و جدا از سطح حکمرانی ملی و بین‌المللی تعریف کرد.

وی با تأکید بر اینکه توحید با چنین تعریفی، ماهیتی کاملاً راهبردی و استراتژیک دارد و با تحقق تمدن جهانی ارتباط مستقیمی پیدا می‌کند، گفت: نکته دیگر، استمرار هدایت و استمرار نبوت است؛ چراکه نبوت را نباید صرفاً پایانی بر هدایت انسان‌ها از سوی پیامبران الهی دانست، بلکه باید آن را آغازی پویا و مستمر تلقی کرد که با بعثت پیامبر گرامی اسلام(ص) آغاز شده و در مسیر تاریخ ادامه یافته است. در بیانات متعددی از رهبر انقلاب بر جایگاه و وجود مقدس پیامبر خاتم(ص) تأکید شده است. ایشان در بحث توطئه‌ها و تهاجم فرهنگی علیه اسلام، یکی از اهداف دشمن را تعرض به شخصیت پیامبر گرامی اسلام(ص) می‌دانند و بر این نکته تأکید می‌کنند که جامعه اسلامی باید بر این نقطه مشترک وحدت‌آفرین تمرکز کند و آن را به‌عنوان یکی از نقاط قوت خود در برابر جبهه کفر و استکبار قرار دهد؛ جبهه‌ای که همواره در مسیر تضعیف جامعه اسلامی و تمدن اسلامی حرکت می‌کند.

تزکیه، مقدمه تربیت نیروی تمدن‌ساز است

عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی مشهد با اشاره به اینکه در بُعد اخلاقی و فردی می‌توان دو مفهوم مهم را مطرح کرد، تصریح کرد: نخست، مفهوم تزکیه است که به‌عنوان مسیر تربیت و پرورش نیروی تمدن‌ساز تعریف می‌شود. تزکیه، پیام اصلی و مقدم بر تعلیم است؛ زیرا خداوند پیامبران را فرستاد تا هم آیات الهی را بر مردم تلاوت کنند و هم آنان را تزکیه نمایند. رهبر معظم انقلاب در این زمینه بر ضرورت پرورش انسان تراز تأکید دارند. انسان تراز، فردی است که هم از نظر اخلاقی پاک و شایسته باشد و هم از نظر علمی و اجتماعی، توانمندی لازم را داشته باشد.

حسینی با اشاره به جایگاه تزکیه در منظومه فکری و بیانات رهبر معظم انقلاب، افزود: در بیانات ایشان، تزکیه به‌عنوان سازوکاری برای ارتقای کیفیت سرمایه انسانی عمل می‌کند؛ زیرا جامعه‌ای که از انسان‌های متعهد و متخصص برخوردار نباشد، قادر به تحقق اهداف تمدنی خود نخواهد بود. بُعد دیگر بعثت، بُعد اجتماعی و سیاسی آن است که در این زمینه، دو عنصر عدالت و مقاومت از پیام‌های اساسی بعثت به شمار می‌روند؛ چراکه عدالت صرفاً یک ارزش اخلاقی فردی نیست، بلکه باید در قالب ساختاری اجتماعی تعریف شود؛ ساختاری که بتواند جایگزین ساختارهای استثماری شود.

وی ادامه داد: استثمار پدیده‌ای فراگیر است که بر بسیاری از کشورها سلطه انداخته و مانع تحقق عدالت به معنای واقعی و صحیح آن در جوامع اسلامی شده است. چنین شرایطی اجازه نمی‌دهد انسان‌ها با شناخت درست عدالت، برای تحقق آن هدف‌گذاری کنند و آن را در شمار آرمان‌های خود قرار دهند. در مسئله مقاومت و امت‌سازی نیز مفهوم امیدآفرینی اهمیت ویژه‌ای دارد.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی مشهد امیدآفرینی را از مفاهیم اساسی در شبکه مقاومت دانست و گفت: در این زمینه تأکید شده است که مردم بصیر و آگاه، هرگاه انقلاب از آنان دعوت کرده است، در صحنه حضور یافته‌اند. عملکرد مردم و مسئولان جمهوری اسلامی نیز تا امروز نشان داده است که جامعه اسلامی تسلیم ناامیدی نشده است. البته نقش دشمن این است که در صورت توان، مردم را مأیوس و مسئولان را ناتوان کند؛ زیرا در این صورت، مسیر انقلاب با آسیب جدی مواجه خواهد شد.

حسینی ادامه داد: این روند باید به‌صورت پیوسته و مستمر ادامه یابد و ساختار قدرت در برابر هجمه‌ها و فشارهای دشمن حفظ شود. ازاین‌رو، پیوند میان مقاومت، امت‌سازی و تزریق روحیه امید و پایداری در میان همه آحاد جامعه اسلامی، از مباحث مهم و اساسی در بیانات ایشان به شمار می‌رود.

وی همچنین در خصوص اهداف و غایات تمدنی بعثت که در منظومه فکری امام خامنه‌ای در سه سطح تعریف شده است، بیان کرد: این سه سطح عبارت‌اند از: سطح نخست، لایه فردی، هویتی و هدف وجودی؛ سطح دوم، شکل‌گیری نظم عادلانه، حاکمیت ارزش‌ها و تحقق هدف اجتماعی؛ و سطح سوم، تأسیس تمدن حق و اصلاح مسیر تاریخ که هدفی جهانی و بشری است. در سطح نخست، بازسازی هویت و بازگشت به فطرت، به‌عنوان یک هدف وجودی برای تک‌تک افراد جامعه انسانی مطرح می‌شود. از دیدگاه امام خامنه‌ای، نخستین غایت بعثت آن است که درد خودبنیادی و خودغنی‌بینی در وجود انسان درمان شود.

عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی مشهد ادامه داد: ایشان ابتدا این مسئله را به‌عنوان یک بیماری و درد اساسی شناسایی می‌کنند و سپس بعثت و جریان مستمر هدایت را راه درمان آن می‌دانند؛ چراکه گمراهی انسان در شناخت خداوند و جایگاه خود در نظام آفرینش موجب شده است که هویت او از حقیقت فطری خویش فاصله بگیرد. بعثت آمده است تا انسان را از موجودی خودخواه، مستکبر و خودمحور به انسانی خداگرا، مسئول و متکی بر حقیقت تبدیل کند و این هدف، زیربنای همه تحولات دیگر است.

حسینی با بیان اینکه اگر قرار باشد در نظام معرفتی، رفتاری و عاطفی انسان تغییر اساسی رخ دهد، این تحول باید از بازگشت او به فطرت و اصل وجودی خویش آغاز شود، اظهار کرد: انسان ابتدا باید هویت حقیقی خود را بازشناسد و نسبت خویش را با خداوند، جهان آفرینش و دیگر انسان‌ها اصلاح کند. در سطح دوم، بعثت با هدف ایجاد نظم عادلانه و حاکمیت ارزش‌های الهی مطرح می‌شود. به نظر می‌رسد یکی از بزرگ‌ترین وظایف ملت مسلمان، بازگشت به اسلام و فراهم‌کردن زمینه حاکمیت آن است. بنابراین، جامعه اسلامی باید در وهله نخست، به‌عنوان یک نظام اجتماعی و نمونه‌ای عینی، بتواند حاکمیت اسلام را بر اساس آموزه‌های دینی تحقق بخشد. این مسئله ضرورتی درمانی نیز دارد؛ زیرا جهان بشریت با بیماری‌هایی همچون ملی‌گرایی افراطی، سلطه‌طلبی و نظام‌های استکباری مواجه است.

وی در پایان گفت: ساختار دنیای استکباری آسیب‌های فراوانی بر ملت‌ها وارد کرده است و تنها با بهره‌گیری از پیام بعثت و تحقق حاکمیت ارزش‌های اسلامی می‌توان با این آسیب‌ها مقابله کرد. در سطح سوم، پس از تحقق ارزش‌های الهی و استقرار حاکمیت اسلام در یک جامعه اسلامی، این الگو باید به سراسر تاریخ و جامعه جهانی عرضه شود. بنابراین، در این افق، هدف نهایی بعثت، تأسیس تمدن حق و اصلاح مسیر تاریخ است؛ هدفی که دیگر به یک ملت یا جامعه محدود نمی‌شود، بلکه همه بشریت را دربرمی‌گیرد.